به گزارش ثریا - از روابط‌عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، مطالعه و فهم رفتار مخاطبان بخش مجازی سی‌وچهارمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، برای سیاست‌گذاران، فعالان صنعت نشر و مخاطبان امر مهمی به شمار می‌رود و قابلیت تصویربخشی به داده‌ها برای مخاطبان عمومی را به همراه دارد. «تکتا» یا همان تصویر کتاب ایران، نتیجه حاصل‌شده از داده‌کاوی رفتار مشتریان سی‌وچهارمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در بخش مجازی است. این نتایج به اندازه برشی از جامعه می‌تواند بینش‌ها و بصیرت‌ها را نسبت به صنعت نشر ایران، افزایش دهد.

این نتایج به اندازه برشی از جامعه می‌تواند بینش‌ها و بصیرت‌ها را نسبت به صنعت نشر ایران، افزایش دهد

تکتا در نخستین شماره همراه با پاسخ به این پرسش که «چرا گزارش این رویداد با اهمیت است؟» در چهار فصل با عناوین «داستانک نمایشگاه مجازی کتاب ۱۴۰۲»، «تحلیل رفتار کتاب‌دوستان»، «ناشران و کتابفروشی‌ها» و «درباره بسته‌های ارسالی» تنظیم شده است.

مقایسه تعداد خریداران کتاب در نمایشگاه‌های مجازی، میزان فروش، مقایسه تعداد کتاب‌های فروش‌رفته در نمایشگاه‌های مجازی، مقایسه تعداد عناوین عرضه‌شده کتاب در نمایشگاه‌های مجازی، پیش‌بینی ارزش برآوردی چاپ رسمی کتاب در سال ۱۴۰۲، ارزش کل فروش مجازی و فیزیکی در سی‌وچهارمین نمایشگاه کتاب تهران، ارزش فروش بخش مجازی سی‌وچهارمین نمایشگاه کتاب تهران، متوسط ارزش خرید هر فرد در بخش مجازی، تعداد کتاب‌های عرضه‌شده در نمایشگاه توسط فروشندگان در هر بازه قیمتی، تعداد کتاب‌های خریداری شده در نمایشگاه توسط خریداران حقیقی در هر بازه قیمتی، نقشه پراکندگی استان محل سکونت خریداران کتاب در نمایشگاه مجازی، نمودار سنی خریداران نمایشگاه، داده‌های خریداران نمایشگاه مجازی از نظر جنسیت، دسته‌بندی محتوایی کتاب‌های فروش‌رفته، پرمخاطب‌ترین گروه‌های موضوعی نمایشگاه، بیشترین زیرموضوعات مورد علاقه مخاطبان، آمار کتاب‌های فروش‌رفته به تفکیک تألیف و ترجمه، پرطرفدارترین عناوین در چهارمین نمایشگاه مجازی کتاب براساس تعداد نسخه فروش‌رفته، پرمخاطب‌ترین اشخاص با نقش اصلی (مؤلف، شاعر، مترجم، بازنویس) در چهارمین نمایشگاه مجازی کتاب، اطلاعاتی در خصوص تعداد ناشران و کتابفروشی‌های حاضر در نمایشگاه و دلایل حضور کتابفروشی‌ها در این دوره از نمایشگاه، نقشه پراکندگی فروشندگان (ناشر و کتابفروشی) حاضر در نمایشگاه، نمودار توزیع فروشندگان (ناشر و کتابفروشی) حاضر در نمایشگاه به تفکیک مرکز و سایر شهرهای استان، کتابفروشی‌های ممتاز، تعداد کتاب‌های فروخته‌شده در کتابفروشی‌ها، داده‌هایی از تمرکززدایی و تلاش برای حرکت به سمت عدالت اجتماعی و... برخی از عناوین داده‌های ارائه‌شده در اولین شماره تکتاست که با ارائه تصاویر و نمودارهای مختلف همراه شده است.

مسیر تازه تحلیل‌ها با روایتی تصویری از صنعت نشر

پرمخاطب‌ترین کتاب، نویسنده و گروه موضوعی در نمایشگاه و اطلاعات خریداران نمایشگاه به تفکیک جنسیت، چهار بخش از روایت تکتا در نخستین شماره از تصویر کتاب ایران است. در ادامه داده‌های «تکتا» در این بخش‌ها را می‌خوانیم.

داده‌های تکتا از این حکایت دارد که سبد خرید آقایان پرکتاب‌تر و سبد خرید بانوان بِه‌گزین‌تر است

به روایت تکتا، حجت‌الاسلام محسن عباسی ولدی پرمخاطب‌ترین نویسنده در بخش مجازی سی‌وچهارمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران بود. گروه موضوعی کودک و نوجوان نیز بیشترین مخاطب را به خود جذب کرده است. همچنین داده‌های تکتا از این حکایت دارد که سبد خرید آقایان پرکتاب‌تر و سبد خرید بانوان بِه‌گزین‌تر است.

براساس آنچه در تکتا آمده است بانوان با حساسیت و دقت بیشتر و مردان تعداد بیشتری کتاب می‌خرند. طبق تحلیل‌های صورت گرفته از نمایشگاه مجازی چهارم، مردان با خرید ۸۶۹هزار و ۸۶۷ نسخه کتاب در مقایسه با زنان با خرید ۴۹۹هزار و ۸۵۷ نسخه کتاب، به طور متوسط ۱/۵ کتاب بیشتر خریدند. در روایتی دیگر نیز تصویری از سن و سال خریداران ارائه شده است که براساس آن ۹۲درصد از خرید کتاب‌ها از سوی جوانان و میان‌سالان انجام شده است. از این رو جوانان ۲۰ تا ۴۰ سال، حدود ۷۴ درصد و میانسالان ۴۱ تا ۶۰ سال، حدود ۱۸ درصد از جمعیت خریداران را تشکیل دادند.

داده‌کاوی بخش مجازی نمایشگاه سی‌وچهارم، اطلاعاتی را در اختیار فعالان و علاقه‌مندان به اخبار صنعت نشر قرار داده است: اطلاعاتی که می‌تواند تحلیل‌ها را به مسیرهای تازه‌ای هدایت کند. بر اساس روایت تکتا کتاب‌های «کتابخانه نیمه‌شب»، «مهارت‌های زندگی»، «ستاره‌ها چیدنی نیستند»، «خاتون و قوماندان»، «تکه‌هایی از یک کل منسجم»، «حکمت جاودانه»، «کهکشان نیستی»، «ترجمه الغارات»، «تسنیم؛ تفسیر قرآن کریم» و «حضرت حجت عج» از دیگر کتاب‌های پرمخاطب‌ نمایشگاه مجازی چهارم بودند.

به طور کل ۱۰۰ عنوان کتاب پرطرفدار بخش مجازی نمایشگاه مجموعا بیش از ۷۶ هزار نسخه فروش داشته‌اند

به طور کل ۱۰۰ عنوان کتاب پرطرفدار بخش مجازی نمایشگاه مجموعا بیش از ۷۶ هزار نسخه فروش داشته‌اند. ۲۸ درصد این عناوین را بیش از یک ناشر به بازار اندیشه ایران وارد کرده‌اند.

میان پرطرفدارترین نویسندگان در بخش مجازی نمایشگاه سی‌وچهارم، آثار حجت‌الاسلام والمسلمین محسن عباسی ولدی ۸هزار و ۸۱۱ نسخه‌ به فروش رفته و او رکورددار پرمخاطب‌ترین پدیدآور است و پس از آن مهدی میرکیایی، علی صفائی حائری، مرتضی مطهری، سیدعلی خامنه‌ای، غلامرضا حیدری ابهری، کلر ژوبرت، سید محمدحسین راجی، محمدرضا حدادپور جهرمی، مت هیگ، فئودور داستایفسکی، عبدالله جوادی آملی، ناصر کشاورز، حسین فتاحی و مژگان شیخی در رده‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

گروه کودک و نوجوان با جذب ۱۸/۳۹ درصد مخاطب و فروش ۲۵۱ هزار و ۸۳۷ نسخه کتاب، پرمخاطب‌ترین گروه موضوعی در این نمایشگاه بوده است

روایت تکتا در بخشی دیگر نشان می‌دهد که گروه کودک و نوجوان با جذب ۱۸/۳۹ درصد مخاطب و فروش ۲۵۱ هزار و ۸۳۷ نسخه کتاب، پرمخاطب‌ترین گروه موضوعی در این نمایشگاه بوده است. ادبیات با ۱۵/۵۰ درصد و فروش ۲۱۲ هزار و ۲۵۹ نسخه کتاب، دین با ۱۳/۵۷ درصد و فروش ۱۸۵ هزار و ۸۴۵ نسخه کتاب و علوم اجتماعی با ۱۲/۹۵ درصد و فروش ۱۷۷ ‌هزار و ۳۲۰ نسخه کتاب، رتبه‌های بعدی را به خود اختصاص داده‌اند. چهار گروه پرمخاطب اول یک و نیم درصد از ۱۳ گروه موضوعی بعدی بیشتر فروش داشته‌اند.

نتیجه داده‌کاوی رفتار مشتریان سی‌وچهارمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در بخش مجازی منجر به تولید کتابچه گزارش «تصویر کتاب ایران (تکتا)» شده است. داده‌پردازی و تحلیل تکتا قابلیت تصویربخشی به آمارها و به دنبال آن، دستاوردهای بخش مجازی نمایشگاه کتاب تهران را برای مخاطبان عمومی دارد.

 تصویری تحلیل داده‌های بخش مجازی سی‌وچهارمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران توسط سیاوش صلواتیان، پژوهشگر و عضو هیئت علمی دانشگاه صداوسیما را در تلویزیون اینترنتی کتاب ببینید.

منبع : خانه کتاب و ادبیات ایران